امام زمان (عج) از نگاه مذاهب اسلامی و سایر ادیان(۱)
87 بازدید
موضوع: امامت و مهدویت

index

به عقیده شیعه امامت چیزی فراتر از ریاست و حکومت بر مردم است و تمام وظائف و خصایص انبیاء (به جز دریافت وحی) برای امامان ثابت است و به همین دلیل شرط عصمت در امام نیز لازم است و چون جز خداوند متعال کسی از عصمت مطلق خبر ندارد انتصاب و تعیین آن باید از جانب خداوند باشد .امامت  در بین شیعیان جزء اصول دین محسوب می شود.

اهل تسنن نیز به وجود امام زمان(عج) معتقدند .

در مورد ولادت حضرت روایات قوی و صحیحی وجود دارد که حدود ۱۰۷ روایت از پیامبر(ص) نقل شده است و بیش از چهل نفر از علمای اهل سنت به ولادت امام زمان (عج) اعتراف کرده‌اند.

به عقیده شیعه امامت چیزی فراتر از ریاست و حکومت بر مردم است و تمام وظائف و خصایص انبیاء (به جز دریافت وحی) برای امامان ثابت است و به همین دلیل شرط عصمت در امام نیز لازم است و چون جز خداوند متعال کسی از عصمت مطلق خبر ندارد انتصاب و تعیین آن باید از جانب خداوند باشد .امامت  در بین شیعیان جزء اصول دین محسوب می شود.
علامه طباطبایی در این زمینه می فرمایند: شیعه از راه بحث و کنجکاوی به این نتیجه می رسد که از ناحیه پیامبر اکرم ص  نص کافی در خصوص تعیین امام و جانشین پیغمبر رسیده و آیات و اخبار متواتر قطعی مانند آیه ولایت و حدیث غدیر و حدیث سفینه و حدیث ثقلین و حدیث حق و حدیث منزلت و حدیث دعوت عشیره اقربین و غیر اینها به این معنی دلالت دارند ولی نظر به پاره ای دواعی تأویل شده و سرپوش روی آنها گذاشته شده است .(شیعه در اسلام، ص ۱۱۲).
علامه امینی نیز در کتاب الغدیر با استناد به منابع اهل سنت دعاوی شیعه را در این زمینه به نحو کامل اثبات نموده است. از جمله اینکه فخر رازی از پیامبر اکرم(ص) نقل کرده امامتی که عدم شناخت آن موجب می شود انسان به مرگ جاهلیت یا نصرانیت یا یهودیت از دنیا برود یقینا مقامی والاتر از یک خلافت ظاهری و حکومت است که حتی معاویه ها و حجاج ابن یوسف ثقفی ها به آن رسیدند. ولی با این حال این سخن بدین معنا نیست که امامیه غالب مسلمانان را در مسأله امامت کافر بدانند بلکه آنها تمام فرق مسلمین را مسلمان می شمارند و همچون یک برادر اسلامی به آنها نگاه می کنند هر چند عقیده آنها را در مسأله امامت نمی پذیرند .

مهدى(عج) موعود در مذهب تشیع
اندیشه مهدویت و مسأله مهدى موعود(عج) در مذهب تشیع به دو دلیل از جایگاه برتر و حساسیت بیشترى برخوردار است: یکى به دلیل اصالت مسأله امامت و جایگاه اعتقادى آن، که در فرهنگ اعتقادى شیعه، تداوم رسالت است و دوم اینکه طرح مسأله مهدویت در شیعه از صراحت، شفافیت و جامعیت بسیار بـیشترى برخوردار است به طورى که همه ابعاد آن و زوایاى شخصیتى حضرت مهدى (عـج) و چگونگى ظهور و تشکیل حکومت واحد جهانى اسلام توسط آن حضرت به خوبى روشن شده و هیچ گونه ابهامى در آن وجود ندارد.از جمله این روایات که:
پیامبر اکرم (ص) خطاب به على (ع ) مى فرماید: پس از من دوازده امام خواهد آمد، اول آنها تو هستى اى على و آخر ایشان «قائم» همان کسى که به لطف خداى متعال بر همه شرق و غرب جهان پیروز مى شود.
بنا بر روایت نقل شده از امام جعفر صادق (ع)، چون حضرت مهدى (ع ) به در آید به مسجد الحرام رود و رو به کعبه و پشت به مقام ابراهیم بایستد و دو رکعت نماز گذارد و آنگاه فریاد برآورد: اى مردمان! منم یادگار آدم ، یادگار نوح، یادگار ابراهیم، یادگار اسماعیل … منم یادگار موسى ، عیسى ، محمد(ص )… منم یادگار پیامبران ، منم وارث آدم ، گزیده نوح ، خلاصه ابراهیم و عصاره محمد(ص )، منم صاحب قرآن و زنده کننده سنت … فریاد مرا پاسخ گویید، من شما را از همه چیز آگاه مى کنم ، آنچه مى دانید و آنچه نمى دانید… هر کس کتابهاى آسمانى را مى شناسد گوش فرا دهد… آنگاه به خواندن کتابهاى آسمانى مى پردازد و صحیفه آدم و شیث و نوح و ابراهیم (ع ) را مى خواند و هم تورات و انجیل و زبور را… و سپس قرآن کریم را.

امام جواد (ع) نیز خطاب به عبدالعظیم حسنى درباره حضرت مهدى (ع) مى فرماید: اى ابوالقاسم! قائم ما همان مهدى است که لازم است در غیبت او انتظارش را بکشند و در هنگام ظهورش اطاعتش کنند. او سومین از فرزندان من است.
درباره حتمى بودن ظهور نیز رسول خدا (ص) مى فرماید: اگر از عمر دنیا جز یک روز باقى نمانده باشد، خداوند آن روز را آن قدر طولانى کند تا مردى از اهل بیتم که نامش نام من است بیاید و زمین را پس از آن که از ستمگرى و بیداد پر شده ، از عدل و داد پر کند.
روایات درباره حضرت مهدى (عـج) بسیار است و در منابع شیعه و اهل سنت روایات بى شمارى که به قول علامه طباطبائى تعداد آنها از ۳ هزار روایت بیشتر است از پیامبر (ص) و ائمه (ع) نقل شده اسـت.
از تمامی منابع و روایات موجود در ادیان مختلف در می یابیم که مسأله موعود در گذر زمان نه تنها رنگ نمی بازد، بلکه به مرور به عنوان یک اندیشه و باور ضروری و غیرقابل انکار جلوه گر شده و جایگاه خود را پیدا می کند.